Bugun...


NECDET SAKAOĞLU

facebook-paylas
MURSAL MI, ALTIN MI?
Tarih: 04-09-2018 18:38:00 Güncelleme: 04-09-2018 18:45:00


Türkiye’de kuruluş öyküsü bilimsel çalışmalarla saptanmış kaç köyümüz vardır? İskandinavya ülkelerinde kırsal yerleşimlerin tarihleri, doğal kaynakları, kültür ve sosyal değerleri geçen yüzyılda incelenmişti. Bizde ise asırlar hatta bin yıllar ötesinden ün veren örenler tümülüsler, höyükler saklayabilmiş köyler var. Bunların eski- yeni adlarından başlanarak tarihlerinin araştırılmasına 21. Yüzyılda bile başlanamadı. Ağustos ayında Yusuf Güldalı dostumuzun rehberliğinde Ulucami Bilim Kurulu üyeleriyle Tuğut, Handere, Burmahan köylerini ziyaret etmiştik. Sanıyorum Anadolu Selçuklu dönemi eserleri sıralamasında en başta yer alacak kervansaray, han, köprü vb, eserler görüldü.

Cumhuriyet’in temeli kültürdür diyen Atatürk’ü saygıyla anarken onun bu hedefi doğrultusunda, binlerce köyümüzden kaçında doğal- kültürel varlık araştırmaları yaptık? Yaygın anlayış şu: Köyler salmalıktır. Korusunu tıraşlamak, tepelerini altüst edip maden aramak, küp dolusu altın hayaliyle harabelerini altüst etmek kolaydır. Sözünü ettiğim gezide Burmahan Kervansarayının bütün temellerinin söküldüğünü gördük. Kervansaray, saray değil, handır. Temelinde define hayali kuran da kara cahildir. Bu cahilliği 21. Yüzyıla taşımaksa aymazlıktır. Karayolları, Handere’deki iki gözlü tarihi taş köprüyü betonla sıvatıp derzleterek kurtarmış! Demek ki tarihi kimliği kurtarmakla tahrip etmenin ayrımında olmayan teknik elemanlarımız var.

Arapkir kırsalında bulunan Göktürk yazıtlı bir mezar taşının köy müzesinde sergilendiğini medyadan öğrendik. Kanımca Türkiye tarihi kadar Arapkir -Divriği yöresi için de önemli bir bulgu: Taşta, Göktürk harfleriyle “her canlı ölecek” anlamında 2 sözcük: ”Neng ölesi” yazılı. Şu halde Göktürk/Oğuz boy ve obaları, Arapkir ve Divriği kırsallarına Malazgirt Savaşından 3-4 yüzyıl önce, kendi kültürleri, inançları ve yazılarıyla gelip yerleşmişler. Mezar taşı da temelli yerleşmenin kanıtı.

Mursal’a gelince: O yörede gece gündüz define arayanlara şimdiler bir de altın madeni arayanların dozerleri kepçeleri katılmış! Divriği’nin maden yatakları elbette işletilecektir ama bu işler, köylerimizin alt üst edilmesine, tarih arlıklarının yok edilmesine neden olmamalıdır. Örneğin Osmanlı batı cephelerinin kahraman serdarlarından Sarayını Mursal’da kuran Nebi Paşa’nın bu köydeki izleri araştırıldı mı? Veya 18. kapanırken Vezir Köse Mustafa Paşanın Mursal’ da yaptırdığı değirmen ve çeşme duruyor mu? Geçen asırlarda deve kervanlarıyla Hargün tuzlasından Malatya’ya, Maraş’a, Halep’e kadar tuz taşıyarak yaşamlarını sürdüren Mursal ve yöresi köylülerinin çileli tarihi incelendi mi?…Altın arayıcıları Mursal’ın tarihini bilmeden kepçelerini köye nasıl sokacaklar?

Divriği ve çevresi tarihiyle elli yıldır uğraştığım için sormakta haklıyım: Bu ruhsat verilmezden önce köyde ve mezralarında yüzey araştırmaları, arkeolojik çalışmalar yapılmış mıdır? Divriği havzasında Mursal yöresinde Hititlere uzanan iki üç bin yıllık bir tarihin izleri saklı. Unutmamalı ki araziyi alt üst edecek aygıtlar, altın zerreleri bulabilir ama ondan daha değerli kültür varlıklarını da yok edilebilir.

Salt rençper gücüyle taşla kerpiçle şekillenmiş köy manzaralarımıza saygı, ulusal bilinç ve vatan sevgisi gereğidir. Binlerce ton topraktan gram gram altın eleyip geriye, Mursal’da veya başka bir tarih yurdunda siyanürlü moloz yığınları bırakmak, ağır bir sorumluluktur.



Bu yazı 1739 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Fenerbahçe 8 6 1 1 12 6 19 +6
2 Trabzonspor 8 5 0 3 16 8 18 +8
3 Beşiktaş 8 5 1 2 16 8 17 +8
4 Hatayspor 8 5 2 1 16 6 16 +10
5 Altay 8 5 3 0 15 13 15 +2
6 Konyaspor 8 3 0 5 12 8 14 +4
7 Fatih Karagümrük 8 4 2 2 14 11 14 +3
8 Galatasaray 8 4 2 2 13 12 14 +1
9 Alanyaspor 8 4 2 2 8 11 14 -3
10 Adana Demirspor 8 3 2 3 14 12 12 +2
11 Kayserispor 8 3 3 2 10 9 11 +1
12 Gaziantep FK 8 3 3 2 10 11 11 -1
13 Sivasspor 8 2 3 3 11 9 9 +2
14 Antalyaspor 8 2 4 2 8 12 8 -4
15 Başakşehir FK 8 2 6 0 8 10 6 -2
16 Kasımpaşa 8 1 4 3 8 12 6 -4
17 Yeni Malatyaspor 8 2 6 0 7 16 6 -9
18 Göztepe 8 1 5 2 7 12 5 -5
19 Giresunspor 8 1 5 2 3 9 5 -6
20 Çaykur Rizespor 8 0 7 1 6 19 1 -13
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 8 6 0 2 15 1 20 +14
2 MKE Ankaragücü 8 5 0 3 15 4 18 +11
3 Eyüpspor 8 5 2 1 14 10 16 +4
4 Bandırmaspor 8 5 3 0 14 8 15 +6
5 BB Erzurumspor 8 5 3 0 9 8 15 +1
6 Tuzlaspor 7 4 1 2 9 4 14 +5
7 Kocaelispor 7 4 2 1 7 7 13 0
8 Samsunspor 7 3 2 2 12 11 11 +1
9 Gençlerbirliği 8 3 3 2 10 13 11 -3
10 Altınordu 8 3 4 1 10 14 10 -4
11 Manisa FK 8 3 5 0 11 13 9 -2
12 Boluspor 7 2 3 2 7 6 8 +1
13 Menemenspor 8 2 4 2 9 15 8 -6
14 İstanbulspor 7 2 4 1 9 10 7 -1
15 Denizlispor 8 2 5 1 7 11 7 -4
16 Adanaspor 8 1 4 3 9 15 6 -6
17 Balıkesirspor 7 2 5 0 5 11 6 -6
18 Bursaspor 7 1 4 2 7 12 5 -5
19 Keçiörengücü 7 1 5 1 5 11 4 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 15/10/2021 Başakşehir FK vs Beşiktaş
 16/10/2021 Giresunspor vs Çaykur Rizespor
 16/10/2021 Sivasspor vs Antalyaspor
 16/10/2021 Adana Demirspor vs Yeni Malatyaspor
 17/10/2021 Kasımpaşa vs Göztepe
 17/10/2021 Altay vs Fatih Karagümrük
 17/10/2021 Galatasaray vs Konyaspor
 17/10/2021 Trabzonspor vs Fenerbahçe
 18/10/2021 Alanyaspor vs Kayserispor
 18/10/2021 Hatayspor vs Gaziantep FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/10/2021 Bandırmaspor vs MKE Ankaragücü
 16/10/2021 Ümraniyespor vs Eyüpspor
 16/10/2021 Denizlispor vs Balıkesirspor
 16/10/2021 Menemenspor vs Samsunspor
 17/10/2021 Keçiörengücü vs Kocaelispor
 17/10/2021 BB Erzurumspor vs Altınordu
 17/10/2021 Manisa FK vs Adanaspor
 17/10/2021 Bursaspor vs Boluspor
 18/10/2021 İstanbulspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/10/2021 Etimesgut Belediyespor vs Sarıyer
 17/10/2021 Bayburt Özel İdare Spor vs Çorum FK
 17/10/2021 Ergene Velimeşe vs İnegölspor
 17/10/2021 Kahramanmaraşspor vs Van Spor FK
 17/10/2021 Sivas Belediyespor vs Bodrumspor
 17/10/2021 Turgutluspor vs Ankaraspor
 17/10/2021 Sakaryaspor vs Hekimoğlu Trabzon
 17/10/2021 Afjet Afyonspor vs Adıyaman FK
 17/10/2021 Diyarbekir Spor vs Niğde Anadolu FK
 17/10/2021 Serik Belediyespor vs Somaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/10/2021 Artvin Hopaspor vs Bursa Yıldırımspor
 17/10/2021 Başkent Gözgözler Akademi FK vs Fatsa Belediyespor
 17/10/2021 Bergama Belediyespor vs Erbaaspor
 17/10/2021 Çatalcaspor vs Hendek Spor
 17/10/2021 Kahta 02 Spor vs Nevşehir Belediyespor
 17/10/2021 Karaman Belediyespor vs Belediye Kütahyaspor
 17/10/2021 Osmaniyespor FK vs Arnavutköy Belediye
 17/10/2021 Sancaktepe FK vs Elazığspor
 17/10/2021 1954 Kelkit Bld.Spor vs Batman Petrolspor
GAZETEMİZ

Henüz anket oluşturulmamış.
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI