MELİKE TURAN MELEK MENGÜÇ SULTAN HATUN ANA

Y. Mimar A.Erdoğan Vata’nın 2004 Yılı Haziran ayında Yeşil Divriği Gazetesi’nde
yayınlanan anıları :

Orta Asya’da M.S.10.
asrın ortalarında başlayan yağışsız
kurak havalar, uzun yılları kapsayan
felakete dönüşmüştü.
Bu bölgelerde daha önce
de böyle felaketler yaşanmıştı. Nehirlerle
göller kuruyup, tüm topraklar
çatlamıştı. Bir damla su karızlar
da bile kalmamıştı.
Bu ortamda yaşayan
göçebe, Türk Boyları da her yöne
yönelerek göç etmişlerdi.
HORASAN ERENLERİ’
de 11. asırda Anadolu’ya göçtüler.
Ayrıca Türk Boyları, daha önceki
dönemlerde de, batıdan Trakya’dan
Anadolu’ya göçmüşlerdir.

Türk Boyları, Orta Asya da çok öncelerde
İslamlığı seçmişlerdi. Avrupa’daki milletler ise Hırisiyanlardı.
İsavi din adamları da sömürü arzularını, mukaddes toprakları,
kafirlerin yeni Müslümanların ellerinden Allah adına alıp kurtarmaya
kalkışmışlar. Haçlı Seferlerini başlatmışlardı. Gerçek
amaçları da, Anadoluları soyup soğana çevirmekti. Haçlı Seferleri
çok canları yakmıştı. Hala da devam etmekte.
Katolik Avrupalılar, Ortodoks Bizans’ı (Constantinopolis),
1204 yılında birleşik donanmaları ile basıp, Müslümanların
yerine Hıristiyanları yağmalamışlardı. Katletmişlerdi. Din
adamları ile şövalyeler bu katliamları yapmışlardı.
Türk Boyları’da partiler halinde Anadolu’ya göç etmekteydiler.
Divriği’ye Türk Boylarından MENGÜCEKLER 11.
asırda gelip yerleşmeye başladılar. Daha önce de güney
Anadolu’ya gelen başka Türk Boyları da vardı. Bu boyların
çocukları İslamdılar. Onlar DİVRİĞİ’ de kökleşemiyorlar. Sadece
Mengücekler orada yerleşip kök saldılar. Mengücekler,
DİVRİĞİ’ye yerleştiklerinde, nüfusun % 85’ i gayrimüslimdi.
Orada ki gayrimüslimler, Rum, Latin, Grogaryan alfabeleri ile
yazışıyorlardı. Ama Gayrimüslimlerle yeni gelenler Türkçe
(Karamanca) konuşuyorlardı
Mengüceklerden önce DİVRİĞİ’deki Hıristiyanlar arasında,
adam çalma (komployla yakalayıp yok etme,) soygunlar
yaşanıyormuş. DİVRİĞİ’de MENGÜCEKLER iktidara geldiklerinde
bilhassa MELİKE TURAN MELEK MENGÜÇ SULTAN
HATUN ANA döneminde sosyolojik durum kökten değişmiş.
Hatta geceleri bile evlerin kapıları kilitlenmez hale gelmiş. Bu
gerçeği Turan Mengüç Sultan Hatun Ana‘nın felsefesi, hayata
bakış açısı, sevgisi, çalışması hazırlamış
Orta Asya‘da doğan, tek tanrılı dinlerin öncüsü olan,
ŞAMANİZM (Gök Tanrıcılık) inancında, “Bütün insanlar,
kainatın yaratıcısı olan Göktanrtı-Allah’ın kuludurlar. İnsanlar
öldüklerinde Allah’ıyla bütünleşirler. Ne kadar insan varsa, o
kadar inanç vardır. Bu nedenle insanlara, inançları nedeniyle
ızdırap çektirmek, Allah’ın inkarıdır.
Bu inanç felsefesi,zaman akımında, Zerdüşlüğe,
Museviliğe, İsaviliğe ve Müslümanlığa etkisi olmuştur. SULTAN
HATUN ANA yönetiminde bu felsefeyi yaşatarak sevgi, güven,
dayanışma ortamı yaratarak, toplumda adaleti, birlikteliği
yaşatarak, “sevgi, güven herkese lazım. ÜRETMEYENİN de
TÜKETMEYE HAKKI YOKTUR” diyebilmiştir.
Ulu Cami külliyesinin, darülşifasının banisi olan Melek
Sultan Hatun Ana, 1227 yılında hazırladığı vakfiyesinde,
başlangıcında çok önemli fikirleri vardır. Bu vakfiyenin aslı,
USA’nın eski Ankara Elçisi Raymond HARE ‘nin arşivinin
muhafaza edildiği, Washington DC Üniversitesindedir. Bu vakfiyenin
başlangıcı şöyledir: “Kimesne, hini hacette, muzdaribine
beni çağırmazsa (devletin yöneticisi aynı zamanda tıp mensubudur)
gereğinde de muzdaribini darülşifama getirmezse, onlara
zengin fakir, güzel, çirkin. Renk, inanç, dil farklarına bakmadan,
Basülbadel mevtte, üryan olarak tüm karındaşlık haklarımı
Allah’ın huzurunda haram ederim.” Demektedir.
Acaba günümüz dünyasında, tanınan kişiler arasında bu
inançta bir kişiyi bulabilir miyiz?..